{"id":175388,"date":"2022-10-04T00:00:00","date_gmt":"2022-10-03T22:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/hwpd.bcfi-cbip.be\/rosuvastatine-en-andere-statines-verlies-de-nierfunctie-niet-uit-het-oog\/"},"modified":"2026-04-13T11:31:52","modified_gmt":"2026-04-13T09:31:52","slug":"rosuvastatine-en-andere-statines-verlies-de-nierfunctie-niet-uit-het-oog","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hwpd.bcfi-cbip.be\/nl\/rosuvastatine-en-andere-statines-verlies-de-nierfunctie-niet-uit-het-oog\/","title":{"rendered":"Rosuvastatine (en andere statines): verlies de nierfunctie niet uit het oog!"},"content":{"rendered":"<p>Dat statines ongewenste effecten hebben ter hoogte van de lever en gecontra-indiceerd zijn bij leverinsuffici&euml;ntie is vrij algemeen geweten&#x002C; maar dat er voor sommige statines ook rapporten zijn over een verhoogd risico van ongewenste effecten ter hoogte van de nier&#x002C; is minder gekend. Deze statines vragen een dosisaanpassing of zijn zelfs gecontra-indiceerd bij nierinsuffici&euml;ntie (zie niersymbolen bij <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/2?frag=1545'>de specialiteiten in het Repertorium<\/a> en de tabel onderaan dit artikel). Een grote <b>Amerikaanse retrospectieve observationele studie<\/b> op basis van elektronische pati&euml;ntgegevens brengt dit nogmaals onder de aandacht&#x002C; specifiek voor <b>rosuvastatine<\/b>.<\/p>\n<p>Bij pati&euml;nten met een eerste voorschrift voor rosuvastatine werd tijdens een gemiddelde follow up van 3&#x002C;1 jaar een licht verhoogd risico van ongewenste effecten ter hoogte van de nieren (hematurie&#x002C; prote&iuml;nurie&#x002C; maar ook noodzaak tot opstarten van dialyse) vastgesteld ten opzichte van pati&euml;nten met een eerste voorschrift voor atorvastatine. Dit risico lijkt toe te nemen naarmate de dosis rosuvastatine hoger is. Deze associatie tussen rosuvastatine-gebruik en hematurie en prote&iuml;nurie was reeds gekend bij de marktintroductie van rosuvastatine&#x002C; maar wordt nu voor het eerst bevestigd door de resultaten van een grootschalige post-marketingstudie. Het observationele en retrospectieve design laat niet toe de causaliteit ervan vast te stellen.<\/p>\n<div class='detailed-content'>\n<ul>\n<li>Observationele studie op basis van elektronische pati&euml;ntengegevens van 152 101 nieuwe gebruikers van rosuvastatine en 795 799 nieuwe gebruikers van atorvastatine.<\/li>\n<li>Gemiddelde follow up: 3&#x002C;1 jaar<br \/> &nbsp;<br \/>\n<table border='1' cellpadding='1' cellspacing='1' style='width:650px;'>\n<tbody>\n<tr>\n<td>&nbsp;<\/td>\n<td>Incidence rate per 1 000 pati&euml;ntenjaren<\/td>\n<td>HR (95%BI)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Hematurie<\/td>\n<td>Rosuvastatine: 9&#x002C;2<br \/> Atorvastatine: 8&#x002C;6<\/td>\n<td>1&#x002C;08 (1&#x002C;04 tot 1&#x002C;11)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Prote&iuml;nurie<\/td>\n<td>Rosuvastatine: 3&#x002C;2<br \/> Atorvastatine: 2&#x002C;8<\/td>\n<td>1&#x002C;17 (1&#x002C;10 tot 1&#x002C;25)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Noodzaak tot opstarten dialyse<\/td>\n<td>Rosuvastatine: 0&#x002C;92<br \/> Atovastatine: 0&#x002C;80<\/td>\n<td>1&#x002C;15 (1&#x002C;02 tot 1&#x002C;30)<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p> &nbsp; <\/p>\n<ul>\n<li>Het risico van hematurie en prote&iuml;nurie lijkt toe te nemen met hogere dosissen rosuvastatine (enkel in grafische weergave gerapporteerd&#x002C; zonder vermelding van cijfers of statistische toets). Voor het risico van opstarten van dialyse worden geen gegevens gerapporteerd in functie van gebruikte dosis.<\/li>\n<li>Het observationele en retrospectieve design laat niet toe causaliteit vast te stellen. Het is daarnaast niet zeker dat de pati&euml;nten die een voorschrift voor een statine kregen&#x002C; dit ook effectief ingenomen hebben. Ook de kwaliteit van de data-verzameling&#x002C; die niet specifiek gebeurde met dit onderzoek voor ogen&#x002C; kan de studieresultaten vertekenen.<\/li>\n<\/ul><\/div>\n<p>Volgens de aanbevelingen van het Amerikaanse Geneesmiddelenagentschap (FDA) waren bij 1 168 pati&euml;nten in deze studie (minder dan 1% van de totale groep rosuvastatine-gebruikers) gereduceerde (start)dosissen van rosuvastatine aangewezen op basis van hun nierfunctie. Opvallend is dat bij 80% van deze pati&euml;nten toch een te hoge (start)dosis rosuvastatine voorgeschreven werd. 44% van deze pati&euml;nten kreeg zelfs een dosis die voor hen gecontra-indiceerd was op basis van hun nierfunctie.<\/p>\n<div class='detailed-content'>Volgens deze Amerikaanse aanbevelingen bedraagt bij pati&euml;nten met ernstige nierinsuffici&euml;ntie de startdosis<br \/> 5 mg rosuvastatine eenmaal daags en is de maximale dosis voor deze pati&euml;nten 10 mg eenmaal daags.<br \/> De Europese aanbevelingen leggen echter grotere beperkingen op: bij pati&euml;nten met ernstige nierinsuffici&euml;ntie is rosuvastatine helemaal gecontra-indiceerd; en ook bij pati&euml;nten met matige nierinsuffici&euml;ntie is de hoogste dosering (40 mg eenmaal daags) gecontra-indiceerd.<\/div>\n<p>Er zijn hierover geen Belgische gegevens maar het is zeer waarschijnlijk dat ook in Belgi&euml; sommige pati&euml;nten met matige of ernstige nierinsuffici&euml;ntie een te hoge dosis rosuvastatine innemen. <b>Het BCFI roept dan ook op om bij het opstarten en opvolgen van een statinebehandeling niet enkel te focussen op LDL-streefwaarden&#x002C; maar ook de nierfunctie niet uit het oog te verliezen en indien nodig de dosis van het statine te reduceren (zie tabel onderaan artikel).<\/b><\/p>\n<p>Overigens zijn ook voor <b>pravastatine<\/b> en <b>simvastatine<\/b> dosisaanpassingen aangewezen bij nierinsuffici&euml;ntie&#x002C; zoals in het Repertorium weergegeven met het niersymbool (zie tabel onderaan artikel).<\/p>\n<table border='1' cellpadding='1' cellspacing='1' style='width: 700px;'>\n<tbody>\n<tr>\n<td colspan='4' style='background-color: rgb(204&#x002C; 204&#x002C; 204);'><b>Tabel. Dosisaanpassing van de statines in functie van de nierfunctie<\/b> (gebaseerd op de SKP&rsquo;s&#x002C; Martindale&#x002C; Farmacotherapeutisch Kompas en British National Formulary)<br \/> &nbsp;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>&nbsp;<\/td>\n<td>Normale nierfunctie of lichte nierinsuffici&euml;ntie (CrCl &gt; 60 mL\/min)<\/td>\n<td>Matige nierinsuffici&euml;ntie<br \/> (CrCl tussen 30 en 60 mL\/min)<\/td>\n<td>Ernstige nierinsuffici&euml;ntie<br \/> (CrCl &lt; 30 mL\/min)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>atorvastatine<\/td>\n<td>10-80 mg p.d. in 1 dosis<\/td>\n<td>geen dosisaanpassing noodzakelijk<\/td>\n<td>geen dosisaanpassing noodzakelijk<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>pravastatine <span class='mp-kidney-m'> <\/span><\/td>\n<td>10-40 mg p.d. in 1 dosis<\/td>\n<td>startdosis: 10 mg p.d. in 1 dosis; dosisverhoging enkel onder strikt medisch toezicht<\/td>\n<td>startdosis: 10 mg p.d. in 1 dosis; dosisverhoging enkel onder strikt medisch toezicht<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>rosuvastatine <span class='mp-kidney-m'> <\/span><\/td>\n<td>5-40 mg p.d. in 1 dosis<\/td>\n<td>startdosis: 5 mg p.d. in 1 dosis<br \/> max. dosis: 20 mg p.d. in 1 dosis<\/td>\n<td>gecontra-indiceerd<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>simvastatine <span class='mp-kidney-s'> <\/span><\/td>\n<td>10-40 mg p.d. in 1 dosis<\/td>\n<td>geen dosisaanpassing noodzakelijk<\/td>\n<td>dosissen hoger dan 10 mg p.d. zorgvuldig te overwegen en waar nodig met voorzichtigheid toedienen<br \/> &nbsp;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan='4'><span class='mp-kidney-m'> <\/span>:&nbsp;dosisreductie of contra-indicatie in de SKP reeds geadviseerd vanaf matige nierinsuffici&euml;ntie (vanaf een creatinineklaring van 60 ml\/min of lager)&#x002C; of bij nierinsuffici&euml;ntie zonder verdere vermelding van de ernst<br \/> <span class='mp-kidney-s'> <\/span>:&nbsp;dosisreductie of contra-indicatie in de SKP geadviseerd bij ernstige nierinsuffici&euml;ntie (gedefinieerd als creatinineklaring van 15 tot 30 ml\/min)<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p> &nbsp; <\/p>\n<h2>Bronnen<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>Shin JI&#x002C; Fine DM&#x002C; Sang Y&#x002C; Surapaneni A&#x002C; Dunning SC et al. Association of rosuvastatin use with risk of hematuria and proteinuria. <i>&nbsp;J Am Soc Nephrol<\/i>. 2022 Jul 19; ASN.2022020135. Online ahead of print. doi: <a href='https:\/\/doi.org\/10.1681\/asn.2022020135'>10.1681\/ASN.2022020135<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dat statines ongewenste effecten hebben ter hoogte van de lever  [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,43,40,42],"tags":[20213,20224],"class_list":["post-175388","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-actualites","category-nieuw","category-2022-fr","category-2022-nl","tag-import_tags","tag-import_tags-nl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hwpd.bcfi-cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175388","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hwpd.bcfi-cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hwpd.bcfi-cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hwpd.bcfi-cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hwpd.bcfi-cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=175388"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hwpd.bcfi-cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175388\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":177970,"href":"https:\/\/hwpd.bcfi-cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175388\/revisions\/177970"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hwpd.bcfi-cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=175388"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hwpd.bcfi-cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=175388"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hwpd.bcfi-cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=175388"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}